Wanneer iemand in Nederland overlijdt, moeten nabestaanden niet alleen een afscheid organiseren, maar ook allerlei zaken rondom de nalatenschap regelen. Soms blijkt daarbij dat er geen testament is opgesteld. Dat roept vaak vragen op: wie erft er dan, hoe wordt alles verdeeld en wat moet er precies gebeuren?
In deze blog leggen we uit hoe de wettelijke verdeling bij een erfenis zonder testament werkt en welke stappen belangrijk zijn bij de afhandeling van een nalatenschap zonder testament.
Wat betekent overlijden zonder testament?
Een testament is een document waarin iemand vastlegt wat er met zijn of haar bezittingen gebeurt na overlijden. Wanneer er geen testament is opgesteld, spreken we van een nalatenschap zonder testament.
Dat betekent niet dat alles automatisch ingewikkeld wordt, maar de verdeling gebeurt dan volgens de regels van de wet.
Wilt u meer lezen over praktische zaken na overlijden? Bekijk dan ook onze blog wat gebeurt er met een bankrekening na overlijden?.
Wie erft er bij een erfenis zonder testament?
Bij een erfenis zonder testament bepaalt de wet wie de erfgenamen zijn. Dit heet de wettelijke verdeling.
De wet kijkt daarbij naar de familieband:
1. Partner en kinderen
Als de overledene een partner en kinderen heeft, dan geldt de wettelijke verdeling erfenis zonder testament:
- De partner krijgt alle bezittingen en schulden.
- De kinderen krijgen een vordering op de partner, die meestal pas opeisbaar is bij overlijden van de partner.
2. Geen kinderen, wel partner
Als er geen kinderen zijn maar wel een echtgenoot of geregistreerd partner, dan erft de partner alles.
3. Geen partner, wel kinderen
Zijn er kinderen maar geen partner? Dan erven de kinderen samen de nalatenschap.
4. Geen partner en geen kinderen
Dan wordt verder gekeken naar ouders, broers/zussen, grootouders en andere familieleden.
Hoe verloopt de afhandeling van een nalatenschap zonder testament?
De afhandeling van een erfenis zonder testament bestaat meestal uit een aantal stappen:
- Overzicht krijgen van bezittingen en schulden
Denk aan bankrekeningen, woning, verzekeringen en openstaande rekeningen. - Erfgenamen vaststellen
Soms is hiervoor een verklaring van erfrecht nodig via de notaris. - Keuze maken: erfenis aanvaarden of niet
Erfgenamen kunnen de erfenis zuiver aanvaarden, beneficiair aanvaarden of verwerpen. - Schulden en kosten betalen
De uitvaartkosten worden meestal als eerste uit de nalatenschap betaald. - Verdeling van de nalatenschap
Als alles is afgehandeld, wordt het resterende vermogen verdeeld volgens de wettelijke regels.
Wat als nabestaanden niet weten wat de wensen waren?
Wanneer er geen testament is, kan het lastig zijn om te weten wat iemand zelf had gewild. Daarom kiezen steeds meer mensen ervoor om wensen alvast vast te leggen.
Dat kan bijvoorbeeld met het wensenboekje, waarin u uw uitvaartwensen rustig kunt opschrijven. Dat geeft nabestaanden later veel duidelijkheid.
Ook in de blog uitvaart regelen bij leven leest u waarom vooraf regelen zoveel rust kan geven.
Een geruststellende gedachte
Overlijden zonder testament komt vaak voor, en gelukkig biedt de wet duidelijke regels voor de verdeling van de nalatenschap. Toch kan het in de praktijk ingewikkeld zijn, zeker wanneer er meerdere erfgenamen zijn of wanneer er onduidelijkheid bestaat over schulden.
Bij vragen is het verstandig om een notaris te raadplegen en stap voor stap overzicht te creëren. Zo voorkomt u extra zorgen in een periode waarin er al veel geregeld moet worden.
Terug naar overzicht