Wat doet een schouwarts na een overlijden?

Na een overlijden moet officieel worden vastgesteld dat iemand is overleden en wat de vermoedelijke doodsoorzaak is. Daarbij kan een arts of, in bepaalde situaties, een schouwarts betrokken zijn. Maar wat doet een schouwarts precies? En wanneer komt een schouwarts na een overlijden in beeld?

In deze blog leggen we uit wat een schouwarts doet, wat het verschil is met de behandelend arts en wat er gebeurt wanneer er twijfel bestaat over de doodsoorzaak.

Wat is een schouwarts?

Een schouwarts is een arts die een lijkschouw kan uitvoeren. Daarbij wordt het lichaam van de overledene onderzocht om het overlijden en de aard van het overlijden vast te stellen.

Bij een verwacht en natuurlijk overlijden kan de behandelend arts doorgaans de lijkschouw uitvoeren. Denk bijvoorbeeld aan iemand die na een langdurige ziekte thuis overlijdt.

Is er twijfel over een natuurlijke dood of kan de behandelend arts geen verklaring van natuurlijk overlijden afgeven? Dan wordt een gemeentelijk lijkschouwer ingeschakeld. Dit is een arts die daarvoor door de gemeente is aangewezen.

Wat doet een schouwarts tijdens een lijkschouw?

Tijdens de lijkschouw onderzoekt de arts het lichaam en kijkt deze naar de omstandigheden rondom het overlijden. Het doel is onder andere om vast te stellen of er sprake is van een natuurlijke of mogelijk niet-natuurlijke dood.

Een schouwarts kan daarbij onder andere:

• het lichaam van de overledene onderzoeken;
• informatie over de medische voorgeschiedenis meenemen;
• de omstandigheden rond het overlijden beoordelen;
• overleggen met andere betrokken artsen;
• beoordelen of nader onderzoek noodzakelijk is.

Een lijkschouw betekent overigens niet automatisch dat er iets verdachts is gebeurd. Het is een belangrijk onderdeel van de zorgvuldige vaststelling van een overlijden.

Wanneer wordt een gemeentelijk lijkschouwer ingeschakeld?

Een gemeentelijk lijkschouwer komt bijvoorbeeld in beeld wanneer de behandelend arts niet overtuigd is van een natuurlijke dood.

Een niet-natuurlijke dood hoeft niet te betekenen dat er sprake is van een misdrijf. Ook een overlijden als gevolg van bijvoorbeeld een ongeval, suïcide of euthanasie wordt juridisch als niet-natuurlijk overlijden beschouwd.

Bij twijfel kan nader onderzoek nodig zijn voordat het lichaam wordt vrijgegeven en de uitvaart verder kan worden geregeld.

Wat is het verschil tussen een huisarts en een schouwarts?

Wanneer iemand thuis overlijdt na bijvoorbeeld een ziekteperiode, wordt vaak eerst de huisarts gebeld. Als de huisarts ervan overtuigd is dat sprake is van een natuurlijke dood, kan deze de benodigde verklaring afgeven.

Kan de huisarts dat niet, dan wordt de gemeentelijk lijkschouwer ingeschakeld.

Na de officiële vaststelling van het overlijden kunnen de volgende stappen rondom de uitvaart worden gezet. Op onze pagina wat te doen bij overlijden? leest u welke praktische stappen daarbij belangrijk zijn.

Wat gebeurt er na de lijkschouw?

Wanneer is vastgesteld dat iemand een natuurlijke dood is gestorven en de benodigde documenten zijn ingevuld, kan het overlijden bij de gemeente worden aangegeven. Vervolgens kan toestemming worden verkregen voor begraven of cremeren.

Bij een niet-natuurlijke dood verloopt dit anders. De gemeentelijk lijkschouwer brengt dan verslag uit aan de officier van justitie. Het kan nodig zijn om eerst aanvullend onderzoek te doen voordat de overledene wordt vrijgegeven.

Voor nabestaanden kan dit betekenen dat zij tijdelijk moeten wachten voordat bepaalde keuzes rondom de uitvaart definitief kunnen worden gemaakt.

Wilt u weten binnen welke termijn een uitvaart normaal gesproken plaatsvindt? Lees dan ook onze blog hoeveel dagen na overlijden vindt een begrafenis of crematie plaats?.

Van overlijden naar het regelen van de uitvaart

Zodra de overledene kan worden verzorgd en de uitvaart geregeld kan worden, komt er veel op nabestaanden af. Denk aan de keuze tussen begraven en cremeren, de opbaring, de locatie en de invulling van het afscheid.

DLE Drachten begeleidt nabestaanden stap voor stap bij deze keuzes. Op onze pagina uitvaart regelen vindt u meer informatie over wat er allemaal bij het organiseren van een afscheid komt kijken.

Een schouwarts vervult daarmee een andere rol dan de uitvaartverzorger. De arts richt zich op het vaststellen van het overlijden en de aard daarvan. Daarna kan de aandacht verschuiven naar het verzorgen van de overledene en het organiseren van een passend afscheid.