Nadenken over het levenseinde is voor veel mensen geen gemakkelijk onderwerp. Toch kiezen steeds meer mensen ervoor om hun wensen op papier te zetten. Eén van de documenten die daarbij een rol kan spelen, is een euthanasieverklaring. Maar wat is een euthanasieverklaring precies? En welke betekenis heeft zo'n verklaring in Nederland?
In deze blog leggen we uit wat een euthanasieverklaring is, wanneer deze gebruikt kan worden en waar u terecht kunt voor meer informatie en ondersteuning.
Wat is een euthanasieverklaring?
Een euthanasieverklaring is een schriftelijk verzoek waarin u vastlegt dat u onder bepaalde omstandigheden euthanasie wenst. Het document is bedoeld voor situaties waarin u uw wens mogelijk niet meer zelf kunt uitspreken, bijvoorbeeld door vergevorderde dementie of een coma.
Een euthanasieverklaring is onderdeel van een bredere groep schriftelijke wilsverklaringen waarin mensen hun medische wensen rondom het levenseinde vastleggen.
Geeft een euthanasieverklaring recht op euthanasie?
Nee. Dit is een belangrijk misverstand.
Een euthanasieverklaring is altijd een verzoek en geen garantie dat euthanasie zal worden uitgevoerd. Een arts beoordeelt iedere situatie zorgvuldig en moet daarbij voldoen aan de wettelijke zorgvuldigheidseisen. Ook met een schriftelijke euthanasieverklaring is een arts niet verplicht om euthanasie uit te voeren.
Wel helpt een duidelijke verklaring artsen en naasten om beter te begrijpen wat uw wensen zijn als u daar zelf niet meer over kunt communiceren. Wilt u meer weten over het medische traject, de wettelijke voorwaarden en de voorbereiding op euthanasie? Lees dan ook onze blog wat komt er kijken bij euthanasie?
Waarom kiezen mensen voor een euthanasieverklaring?
Mensen hebben verschillende redenen om hun wensen vast te leggen. Sommigen willen duidelijkheid geven aan hun partner of kinderen, terwijl anderen het belangrijk vinden dat hun arts weet wat voor hen een waardig levenseinde betekent.
Het opstellen van een euthanasieverklaring kan helpen om:
- uw persoonlijke wensen vast te leggen;
- gesprekken met uw huisarts en naasten gemakkelijker te maken;
- misverstanden in de toekomst te voorkomen;
- meer rust te geven aan uzelf én uw familie.
Wat zet u in een euthanasieverklaring?
Een euthanasieverklaring is meer dan alleen de zin dat u euthanasie wilt. Juist een persoonlijke toelichting is belangrijk.
Veel mensen beschrijven bijvoorbeeld:
- wat voor hen kwaliteit van leven betekent;
- wanneer zij het leven als uitzichtloos of ondraaglijk zouden ervaren;
- welke omstandigheden zij niet meer wenselijk vinden;
- waarom zij deze wensen hebben.
Hoe persoonlijker de verklaring is, hoe beter artsen en naasten uw wensen kunnen begrijpen.
Bespreek uw wensen met uw huisarts en naasten
Een euthanasieverklaring is geen document dat u na het ondertekenen in een lade legt.
De NVVE adviseert om uw verklaring regelmatig met uw huisarts te bespreken, deze op te laten nemen in uw medisch dossier en ook uw naasten te informeren. Zo weten de mensen om u heen welke wensen u heeft en kunt u de verklaring aanpassen als uw situatie of inzichten veranderen. Een wilsverklaring blijft geldig, maar het is verstandig deze actueel te houden door er regelmatig opnieuw over te praten. Lees ook onze blog over euthanasie en uitvaart voorbespreken.
De rol van de NVVE
De Nederlandse Vereniging voor een Vrijwillig Levenseinde (NVVE) ondersteunt mensen die vragen hebben over medische keuzes rond het levenseinde.
De NVVE biedt onder andere:
- uitgebreide informatie over euthanasie en wilsverklaringen;
- voorbeeld- en modeldocumenten voor leden;
- spreekuren waar u vragen kunt stellen;
- ondersteuning bij het opstellen van een euthanasieverzoek en andere medische wilsverklaringen.
Ook wanneer u nog twijfelt of een euthanasieverklaring bij uw situatie past, kan onafhankelijke informatie helpen om een weloverwogen keuze te maken.
Een euthanasieverklaring is niet hetzelfde als een levenstestament
Deze documenten worden regelmatig met elkaar verward, maar hebben een andere functie.
Een levenstestament wordt meestal via een notaris opgesteld en gaat vooral over financiële en juridische zaken als u zelf geen beslissingen meer kunt nemen.
Een euthanasieverklaring is juist een medische wilsverklaring waarin u uw wensen rondom euthanasie vastlegt.
Wensen vastleggen geeft duidelijkheid
Of u uiteindelijk wel of geen euthanasieverklaring opstelt, is een heel persoonlijke keuze. Voor veel mensen geeft het rust om hun wensen tijdig vast te leggen en hierover het gesprek aan te gaan met hun huisarts en naasten.
Ook andere wensen rondom het afscheid kunt u vooraf bespreken en vastleggen. Op onze pagina Wensen voor later leest u hoe u uw nabestaanden meer duidelijkheid kunt geven over uw persoonlijke wensen.
Terug naar overzicht